Gợi Ý Thực Đơn Gia Đình Với Các Món Ăn Từ Nước Mắm
Có những buổi chiều, giữa thành phố đông đúc, tự nhiên trong đầu lại thoảng qua một mùi gì đó rất quen. Không phải mùi nước hoa, không phải mùi cà phê rang, mà là mùi mắm. Mùi mắm quê, mằn mặn, nồng nồng, nghe qua tưởng chừng “kén người ăn”, mà sao hễ nhớ tới là bụng lại cồn cào, tim lại mềm ra một chút.
Tui hay nói đùa với mấy đứa bạn: “Chắc kiếp trước tui là con cá, nên giờ ngửi mắm là thấy nhớ nhà.” Tụi nó cười, còn tui thì cười theo, mà trong lòng thiệt ra đang nhớ một bữa cơm chiều ở quê, có má, có ba, có mấy anh em ngồi quanh cái bàn gỗ cũ, vừa ăn vừa nói chuyện râm ran.
1. Bữa cơm quê – nơi mắm không chỉ là món ăn
Ở quê, bữa cơm không cầu kỳ. Không cần mâm cao cỗ đầy, không cần trang trí đẹp mắt. Chỉ cần có nồi cơm trắng mới xới, chén canh rau vườn còn xanh mướt, thêm chén mắm đặt giữa bàn là thấy đủ đầy.
Má tui hay nói:
“Nhà mình nghèo chớ hổng có thiếu tình đâu nghen.”
Hồi đó, có bữa nhà chẳng còn gì ngoài hũ mắm ruốc má làm từ mấy tháng trước. Má xào mắm ruốc với sả ớt, thêm tí đường, tí dầu cho dậy mùi. Chỉ vậy thôi mà cả nhà ăn sạch nồi cơm. Ba vừa ăn vừa gật gù:
“Ừ, mắm ruốc mà làm khéo vậy là hao cơm dữ lắm.”
Tui nhớ cái cảm giác ngồi sát bên bếp, nghe mắm sôi lục bục trong chảo, mùi sả ớt bốc lên cay cay sống mũi. Ngoài sân, gió chiều thổi mát, mấy đứa nhỏ chạy chơi la oai oái. Trong nhà, má vừa nấu vừa nhắc:
“Coi chừng nghen, mắm mặn, ăn từ từ thôi.”
2. Nước mắm – thứ gia vị giữ hồn bữa cơm
Nếu hỏi trong bếp quê thứ gì quan trọng nhất, tui nghĩ chắc là nước mắm. Không có nước mắm, bữa cơm như thiếu đi cái hồn.
Nước mắm ở quê không phải chỉ để chấm. Nước mắm để kho cá, kho thịt, để nêm canh, để chan vô chén cơm nóng những ngày mưa. Có hôm trời lạnh, má chỉ cần chan chút nước mắm, thêm tí mỡ hành, rắc tiêu là ăn ngon lành.
Ba tui hay nói vui:
“Nhà nào mà hết gạo còn xoay được, chớ hết nước mắm là chịu thua à nghen.”
Có bữa má kho nồi cá lóc với nước mắm, thêm miếng thịt ba chỉ, bỏ vô ít tiêu, ớt. Cá kho sôi riu riu, mùi nước mắm chín lan khắp nhà. Tui đi học về, vừa dựng xe đã nghe mùi là biết tối nay ăn gì.
“Má kho cá hả?”
“Ừ, kho mặn chút cho tụi bây ăn với rau luộc.”
Chỉ cần vậy thôi, mà sao thấy ấm áp dữ.
3. Mắm kho – món ăn của những ngày sum họp
Mắm kho ở quê là món đặc biệt. Không phải ngày nào cũng có, thường là lúc nhà có khách, hay mấy anh chị em đi làm xa về đông đủ.
Má nấu mắm kho rất kỹ. Nồi mắm kho lúc nào cũng có cá, thịt, cà tím, đậu bắp, thêm mớ rau vườn xanh mướt. Mắm kho sôi lên, mùi mắm hòa với mùi cá, mùi rau, nghe rất “quê”, rất thiệt.
Cả nhà ngồi quây quần, mỗi người một chén cơm, chan mắm kho lên, gắp rau, gắp cá. Ba vừa ăn vừa kể chuyện hồi xưa đi làm ruộng, má thì cười cười:
“Ông kể hoài mấy chuyện cũ, tụi nhỏ nó nghe muốn thuộc lòng luôn rồi.”
Tui lúc đó chỉ lo ăn, lâu lâu chen vô:
“Mắm kho má nấu bữa nay ngon ghê.”
Má cười, nói nhẹ tênh:
“Má làm mắm này hồi Tết đó, còn thơm lắm nghen.”
Câu nói nghe đơn giản vậy thôi, mà chứa trong đó biết bao nhiêu là công sức, là thời gian, là tình thương.
4. Mắm nêm – mùi vị của miền nắng gió
Mắm nêm là món mà ai ăn quen rồi thì ghiền, còn chưa quen thì e dè. Nhưng một khi đã quen, là nhớ hoài.
Ở quê, mắm nêm hay ăn với thịt luộc, rau sống, bún. Má pha mắm nêm khéo lắm, thêm thơm băm, tỏi, ớt, chút đường cho dịu. Mắm nêm dậy mùi, ăn tới đâu là xuýt xoa tới đó.
Có lần thằng cháu ở thành phố về chơi, thấy chén mắm nêm là nó nhăn mặt:
“Cái gì mà mùi dữ vậy dì?”
Má cười hiền:
“Ăn thử đi con, rồi ghiền cho coi.”
Nó ăn một miếng, rồi thêm miếng nữa, rồi gật gù:
“Ủa, ngon thiệt hả. Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”
Cả nhà cười rần lên. Tui nhìn cảnh đó mà thấy thương. Thương cái cách mắm quê kết nối mấy thế hệ lại với nhau.
5. Mắm xào sả ớt – món ăn của những ngày thiếu thốn
Những năm khó khăn, mắm xào sả ớt là cứu tinh. Chỉ cần chút mắm, ít sả, vài trái ớt là có món ăn ngon.
Má xào mắm trong cái chảo cũ, tay đảo đều, miệng nhắc:
“Ăn cay chút cho ấm bụng nghen.”
Mắm xào sả ớt ăn với cơm nóng, thêm dưa leo, rau luộc là hết sảy. Không sang trọng, không cầu kỳ, nhưng no bụng, no lòng.
Có bữa trời mưa lớn, điện cúp, cả nhà ngồi ăn cơm dưới ánh đèn dầu leo lét. Mắm xào sả ớt bốc khói, cay cay, mặn mặn. Ba nói nhỏ:
“Khó mấy rồi cũng qua, miễn gia đình mình còn ngồi ăn chung vầy là được.”
Tui nhớ hoài câu nói đó.
6. Khi đi xa mới thấy nhớ mắm quê
Lớn lên, đi làm xa, ăn đủ thứ sơn hào hải vị, mà sao vẫn thấy thiếu thiếu. Có lúc ngồi trong căn phòng trọ nhỏ, tự nhiên thèm chén mắm kho, thèm mùi nước mắm chín, thèm tiếng má gọi ăn cơm.
Có lần gọi điện về, má hỏi:
“Bên đó ăn uống sao rồi con?”
“Dạ cũng được má, mà con nhớ mắm kho của má ghê.”
Má cười trong điện thoại:
“Nhớ thì ráng bữa nào về, má nấu cho ăn.”
Câu nói nghe đơn giản, mà làm tui muốn rớt nước mắt.
7. Bữa cơm gia đình – nơi mắm giữ vai trò thầm lặng
Mắm không ồn ào, không phô trương. Mắm chỉ lặng lẽ nằm đó, giữa bàn ăn, nhưng thiếu mắm là bữa cơm mất đi một phần ký ức.
Mỗi chén mắm là một câu chuyện. Chuyện về quê hương, về cha mẹ, về những ngày còn khó khăn mà ấm áp. Mắm gắn với bữa cơm, mà bữa cơm thì gắn với gia đình.
Giờ đây, nhiều nhà bận rộn, ít khi ngồi ăn chung. Nhưng chỉ cần một bữa, nấu nồi cơm, làm chén mắm, gọi mọi người về ngồi lại, là tự nhiên thấy gần nhau hơn.
8. Lời kết – gửi chút mắm, chút nhớ về quê
Viết tới đây, tui lại thấy nhớ nhà. Nhớ cái mùi mắm kho sôi trên bếp, nhớ tiếng má, tiếng ba, nhớ bữa cơm quê tuy đơn sơ mà đầy ắp yêu thương.
Nếu ai đó đang đọc những dòng này mà chợt thấy thèm mắm, thèm một bữa cơm gia đình, thì chắc là mình giống nhau rồi đó. Mắm không chỉ để ăn, mắm là để nhớ, để thương, để giữ lại chút quê trong lòng giữa cuộc sống bộn bề.
Ai thèm mắm, nhớ ghéMua trên Shopee: https://shopee.vn/huongtrungfood
👉 Website: https://huongtrung.vn/
👉 TikTok: https://www.tiktok.com/@huongtrungfood
👉 Zalo đặt nhanh: https://zalo.me/0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
Chỉ mong sao, dù đi đâu, làm gì, mình cũng đừng quên bữa cơm nhà, đừng quên chén mắm quê – nơi cất giữ những yêu thương mộc mạc nhất của đời người.
.png)
Nhận xét
Đăng nhận xét