Ngày trở về – mùi mắm ruốc gợi nước mắt quê nhà

Hồi đó, mỗi lần đi xa, tui hay nói chơi với bạn bè: “Chừng nào nhớ mắm ruốc thì về.” Nghe thì giỡn vậy, chớ thiệt tình, mấy món mắm quê mình – mắm ruốc, mắm nêm, mắm xào sả ớt, mắm kho… – nó không phải chỉ là gia vị cho bữa cơm, mà như một phần máu thịt, ăn sâu trong ký ức. Mỗi lần ngửi mùi mắm bay trong gió, lòng tui lại dậy sóng, tưởng chừng má đang lom khom ngoài bếp, cười cười nói: “Con đói bụng chưa, má kho mắm rồi nghen.”

Tui xa nhà từ hồi còn trẻ, đi học rồi đi làm. Cuộc sống thành phố thì lúc nào cũng vội, cơm hàng cháo chợ, món nào cũng bày biện đẹp đẽ, nhưng ăn rồi quên liền. Hiếm hoi lắm mới thấy ai ăn cơm trắng với mắm ruốc xào tóp mỡ, hay có nguyên nồi mắm kho bốc khói giữa mâm cơm chiều. Ở quê, món mắm là linh hồn của bữa ăn. Còn ở phố, người ta coi nó như “mùi lạ”, khó ngửi. Tui đã từng thấy ngại, khi mở hũ mắm trong phòng trọ mà sợ người khác nói. Nhưng càng sống lâu xa quê, càng nhận ra: mùi mắm đó chính là quê hương, là ký ức, là má.

“Cơm chiều có mắm ruốc, cá khô với rau luộc, vậy mà ngon muốn khóc…”



 


🍚 Bữa cơm nghèo mà đậm tình

Hồi nhỏ, nhà nghèo, cơm nấu bằng gạo lứt má trộn thêm khoai lang. Món mặn thì khi thì cá nục kho dưa, lúc là mắm xào sả ớt, khi nữa là chỉ có chén nước mắm cốt thêm miếng ớt tươi. Vậy mà cả nhà xúm xít ăn, gắp lia gắp lịa. Má hay nói: “Mắm mà mặn là mặn tình, chớ không phải mặn miệng. Càng ăn càng thương.”

Có bữa trời mưa dầm, má nhóm bếp củi sau hè, lấy hũ mắm ruốc tự tay làm từ Tết năm ngoái, xào lên với tóp mỡ, sả băm và vài lát ớt hiểm. Mùi mắm bay thơm khắp xóm. Hàng xóm bưng chén cơm chạy qua: “Cho xin miếng mắm, nghe mùi muốn chết luôn hà!”

Tui ngồi bệt dưới đất, cầm chén cơm nóng hổi, chan nước mắm má pha chua ngọt, ăn kèm rau lang luộc. Trời đất, sao mà ngon dữ vậy! Đâu cần cao lương mỹ vị chi, chỉ cần có bữa ăn như vậy, có tiếng má cười, tiếng ba kể chuyện xóm giềng, là đủ no lòng.

🐟 Mỗi hũ mắm là một mùa ký ức

Mắm ở quê không phải lúc nào cũng mua ngoài chợ. Má tui tự làm mắm ruốc, mắm nêm, rồi để dành ăn dần. Cứ mỗi mùa nước mắm rút, ba đi biển về là chở theo mấy lít nước mắm cốt – trong vắt, thơm nồng, đựng trong can nhựa vàng ố thời gian. Má thì lo ngâm dưa, làm mắm, muối cà, xào sả ớt...

Mắm ruốc của má đặc biệt lắm. Má lựa ruốc tươi, phơi nắng đúng ba ngày, rồi trộn muối, đường, ớt và một ít tỏi băm nhuyễn. Hũ mắm đem ra sau hè, chôn dưới đất cho dịu mùi, tháng sau lấy lên xào là vừa. Mỗi lần má mở hũ mắm ra, cả nhà như thức dậy cùng mùi quê, thơm mà đậm, cay mà ngọt.

Tui hỏi: “Má, sao má nhớ được cách làm từng loại mắm vậy?” Má cười: “Mắm chớ có phải công thức đâu con. Nó là tình thương với cái bụng đói. Chừng nào con nhớ nhà, nhớ mùi má nấu, tự khắc con biết pha sao cho vừa.”

🥢 Món mắm – nỗi nhớ không nguôi

Sau này má mất, nhà vắng tiếng cười, vắng mùi khói bếp. Ba cũng không kho mắm nữa, chỉ ăn cơm với cá khô và nước mắm chan. Tui đi làm xa, bận rộn với deadline, quên cả mùa mắm mới. Đến khi ghé thăm nhà lần đầu sau mấy năm, ba ngồi trên bộ ván cũ, chậm rãi nói:

“Má bây làm hũ mắm ruốc hồi Tết đó, còn thơm lắm nghen. Hôm qua ba xào lại, ăn nhớ má muốn rơi nước mắt…”

Tui lặng người. Hũ mắm ruốc của má, sau mấy năm, vẫn còn thơm, còn làm người ở lại rưng rưng.

👶 Những đứa con không còn biết mùi mắm

Tụi nhỏ bây giờ, sinh ra ở phố, lớn lên với xúc xích, phô mai, gà rán. Nhiều đứa ăn mắm mà nhăn mặt. Có đứa cháu tui, lần đầu về quê, nghe mùi mắm ruốc thì bịt mũi chạy biến. Má cười hiền: “Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”

Nhưng rồi, má nấu cho nó chén cơm chiên mắm ruốc, thêm miếng trứng chiên. Nó ăn hết sạch, còn hỏi: “Ngoại, mai con được ăn nữa không?” Má nhìn tui, mắt lấp lánh nước: “Thấy không, cái ngon quê mình không cần giới thiệu, chỉ cần cho tụi nó ăn thật – thiệt thà và đậm tình.”

🏡 Ngày trở về – bữa cơm nhà, mùi mắm ruốc làm cay mắt

Lần gần đây nhất về quê, tui thấy bếp sau nhà phủ bụi, cái nồi đất má hay kho mắm nằm chỏng chơ. Tui lục lại trong vựa mắm cũ, còn sót lại mấy hũ má làm, dán giấy ghi ngày tháng, chữ viết đã phai.

Tui đem ra kho mắm với thịt ba chỉ, thắp nén nhang lên bàn thờ, mùi mắm bay khắp nhà. Hàng xóm nghe mùi, ghé chơi: “Mùi này quen ghê, giống má mày kho hồi xưa…”

Bữa cơm hôm đó, chỉ có tui, ba, và mùi mắm ruốc. Cơm trắng dẻo, chấm mắm chan rau luộc, vài con cá khô nướng. Cả nhà không nói nhiều, chỉ nghe lòng dội lên tiếng nói của người đã khuất. Mùi mắm như mang má về lại nhà, ngồi chồm hổm ngoài hiên, nhai cơm với tụi con.



💌 Đôi lời gửi người đi xa

Nếu ai đang xa nhà, xa quê hương, xa má – tui mong bạn có một ngày được trở về, được ngửi lại mùi mắm ruốc, được ăn lại chén cơm chan nước mắm cốt, được nghe tiếng gọi vọng ra từ bếp: “Con vô ăn cơm đi, má kho mắm rồi nghen.”

Tui không biết má bạn nấu món mắm gì, nhưng chắc chắn một điều – nó có vị của thương yêu, của sự chờ đợi, và của ký ức không bao giờ nguôi.

Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee:
👉 shopee.vn/huongtrungfood

Hay vô coi ở 👉 huongtrung.vn nghen.

Má tui cũng hay coi Facebook 👉 facebook.com/nuocmamhuongtrung
Để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm.

Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền:
📞 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.


Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Cơm cháy mắm ruốc – món ăn vặt gói cả tuổi thơ

Hình ảnh
  Cơm cháy mắm ruốc – món ăn vặt gói cả tuổi thơ Có những buổi chiều, giữa thành phố đông đúc, tự nhiên tôi thèm một mùi gì đó rất xưa. Không phải mùi nước hoa, không phải mùi cà phê rang hay bánh nướng ngoài tiệm. Mà là mùi mắm. Mùi mắm ruốc hơi mặn, hơi nồng, quyện với mùi cơm cháy khét khét nơi đáy nồi. Cái mùi nghe qua tưởng quê mùa, mà sao cứ len lỏi trong trí nhớ, kéo tôi về những bữa cơm cũ, những chiều gió thổi qua hàng dừa sau nhà, nơi má còn ngồi chờ tụi tôi đi học về. Hồi đó, nhà nghèo. Nghèo theo kiểu ai cũng nghèo, nên chẳng thấy mình thua kém ai. Bữa cơm quanh năm chỉ có vài món quen: canh rau tập tàng, cá kho, trứng chiên, thêm chén mắm để giữa mâm. Vậy mà lúc nào cũng thấy ngon. Ngon bởi vì có đủ người, đủ tiếng nói cười, đủ cái ấm áp mà sau này lớn lên mới biết là hiếm. Má tôi hay nói: “Cơm canh đạm bạc vậy chớ đủ no, đủ thương là được rồi con ơi.” Tôi hồi đó còn nhỏ, đâu hiểu hết chữ “đủ thương” là sao. Chỉ biết mỗi lần nghe má gọi “vô ăn cơm nè”, là bụng đói...
Đọc thêm
Hình ảnh
  Bánh Căn Phan Thiết – Bữa Sáng Ấm Khói, Gắn Ký Ức Tuổi Thơ  Mùi khói của một sáng quê Sài Gòn sáng nay bỗng đổ cơn mưa rào nhẹ, nước mưa tràn qua hiên, len xuống những khe gạch lát cũ kỹ. Tôi đang ngồi trong căn bếp nhỏ, nghe tiếng mưa rả rích, bỗng nhiên nhớ da diết cái mùi khói bếp năm nào ở quê Phan Thiết . Không hiểu sao chỉ cần có mưa là ký ức lại tự khơi dậy. Cái mùi khói rơm, tiếng lửa reo tí tách, tiếng má tôi lật bánh trên khuôn gang, tất cả ùa về như mới hôm qua thôi. Hồi đó, nhà tôi ở gần chợ Phú Trinh . Mỗi sáng, khi còn mờ sương, má gọi tôi dậy: “Dậy đi con, ra chợ sớm ăn bánh căn cho nóng, không là trưa rồi đó!” Tôi lười biếng dụi mắt, ngáp dài, nhưng chỉ cần nghe hai chữ “bánh căn” là tỉnh ngay. Không phải vì đó là món sang gì đâu, chỉ là món ăn sáng bình dị mà hầu như ai ở Phan Thiết cũng từng lớn lên cùng nó. Nhưng với tôi, bánh căn không chỉ là món ăn, mà là một phần ký ức – nơi lưu giữ những buổi sáng tinh khôi, tiếng rao, mùi khói, và cả giọ...
Đọc thêm
Hình ảnh
  Tại Sao Nước Mắm Là Thành Phần Không Thể Thiếu Trong Bếp Nhà Bạn? Có những thứ trong đời, dù đi xa bao nhiêu, ta vẫn không thể quên được – như mùi khói bếp quyện trong nắng chiều, như tiếng gọi “ăn cơm nghen con” của má, hay đơn giản là mùi nước mắm thoang thoảng từ gian bếp nhỏ mỗi khi chiều về. Tôi không biết tự khi nào, hương mắm đã trở thành ký ức sâu đậm nhất về quê hương mình. Không chỉ là món ăn, nước mắm – hay rộng hơn là cả thế giới “mắm” – là một phần linh hồn của bữa cơm quê, nơi tình thương được nêm nếm bằng sự tảo tần của người mẹ, người bà. 1. Cái hương mắm từ trong ký ức Tôi sinh ra ở miền Trung – vùng đất nắng gió, nơi người ta quen sống với biển, với vị mặn mòi của sóng và của… mắm. Cái vị ấy len lỏi vào từng bữa cơm, từng câu chuyện, từng nụ cười của người dân quê. Nhớ hồi nhỏ, mỗi khi trời mưa dầm dề, má lại nhóm bếp than, bắc nồi mắm kho sôi lục bục. Mùi mắm nêm, sả ớt, tóp mỡ và cá lóc quyện vào nhau thơm nức cả căn bếp. Mưa ngoài hiên rơi lộp bộp, còn ...
Đọc thêm