ChatGPT đã nói:
Bí Kíp Tẩm Ướp Với Nước Mắm Khiến Món Ăn Ngon Gấp Bội
— Một câu chuyện về bữa cơm quê, mắm và nỗi nhớ nhà —
Hồi đó nhà tui nghèo, nghèo kiểu không phải không có gạo ăn, mà là ăn gạo cũng phải chia phần, ăn mắm cũng phải dè chừng. Nhưng ngộ cái là càng nghèo, bữa cơm lại càng ngon. Mỗi lần má kêu “lên ăn cơm tụi bây ơi!” là cả đám chạy rần rần như ong vỡ tổ. Không phải vì đói, mà vì... thèm. Cái thèm ở đây không phải là cao lương mỹ vị, mà là thèm cái mùi mắm xào sả ớt bốc khói, thèm chén mắm kho nóng hổi chấm rau luộc, hay muỗng mắm ruốc dằm ớt ăn với cơm nguội mà... trời đất ơi, ngon bá cháy!
Mỗi bữa cơm quê là một bản giao hưởng của hương – của vị – của tình.
“Mắm này má làm hồi Tết đó nghen…”
Má tui kỹ lắm, mỗi dịp Tết là bà dành riêng mấy hủ mắm. Có khi là mắm nêm trộn thơm ớt, có khi là mắm ruốc xào thịt ba rọi, có khi là nước mắm nguyên chất nấu kẹo lại để chấm bánh tráng cuốn.
Bà nói: “Để dành ăn dần, chớ bữa nào lỡ trời mưa gió, không ra vườn bắt được con cá, hái được trái khế, thì có mắm ăn cơm cũng ngon rồi.”
Những ngày trời chuyển mưa, đất miền Trung lạnh thấu xương, cả nhà ngồi quây quần quanh cái bàn tre cũ, cơm nóng bốc khói, bên cạnh là tô mắm kho đầy tiêu, vài cọng rau vườn luộc sơ. Má bưng ra đĩa trứng chiên xắt miếng, rồi dằn thêm muỗng mắm sệt thơm phức lên mặt trứng. Vị mắm ngấm vô miếng trứng, bùi bùi, mằn mặn, cay cay – ăn xong là nhớ cả đời.
“Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”
Có lần tui đem đứa cháu về quê chơi hè. Tối đó má xào nồi mắm ruốc sả ớt ăn với dưa leo và cơm trắng. Thằng nhỏ ban đầu nhăn mặt, nói “mùi gì nồng quá trời nội!” Vậy mà ăn thử một miếng rồi ăn tới ba chén cơm. Ăn xong còn le lưỡi nói: “Con nít giờ lạ ghê, ăn mắm ruốc mà ghiền luôn.”
Má tui cười, cái kiểu cười hiền hậu đầy mãn nguyện, như thể bà vừa truyền được “bí kíp gia truyền” cho đứa cháu nội mà bà thương nhất.
Tui ngồi nhìn hai bà cháu cười giỡn, tự dưng thấy lòng mình ấm lạ. Trong cái mùi mắm nồng nàn ấy, hình như có cả tình má, tình quê, có cả tuổi thơ của tui trong đó.
“Cái này chỉ cần nước mắm ngon là đủ.”
Một lần khác, tui thử làm lại món má hay nấu – thịt kho trứng nước dừa. Nấu xong, hì hục đem khoe má, bà ăn một miếng rồi gật gù:
“Ừa, cũng được đó. Nhưng con nghe má dặn nghen, muốn thịt kho ngon, chỉ cần nước mắm ngon là đủ. Đừng nêm nhiều thứ, mất vị.”
Má nói rồi lặng lẽ ra sau chái bếp, lôi ra cái chai nước mắm bà giấu kỹ. “Nè, mắm này hồi đợt đi chợ Phan Thiết má lựa kỹ lắm. Nước trong, màu đẹp, thơm nức mũi. Cái mùi đó mới là thứ níu người ta lại, nhớ hoài không quên.”
Từ bữa đó, tui biết – nước mắm ngon không phải chỉ để nêm nếm, mà là linh hồn của món ăn. Là thứ giữ chân những ký ức không tan, là hương vị làm người ta nhớ nhà.
Cái bữa cơm quê – không chỉ là ăn
Hồi nhỏ, tui cứ tưởng ăn là để no. Giờ lớn rồi, mới hiểu ăn là để thương.
Má nấu cơm không công thức, không gram, không cân đo. Nhưng món nào cũng vừa miệng, đậm đà, ăn tới đâu nhớ tới đó. Mỗi lần bà chan nước mắm kho lên chén cơm, chan luôn cả tấm lòng má dành cho con.
Má hay nói: “Bữa cơm không cần nhiều món, miễn có mắm ngon, con cháu về đông đủ là má mừng rồi.”
Bữa cơm quê, có khi chỉ là nồi canh rau dền, đĩa cà pháo mắm nêm, miếng cá khô chiên dòn rụm. Nhưng cả nhà ngồi với nhau, kể chuyện ruộng đồng, chuyện bà Tư trồng bầu trúng mùa, chuyện ông Sáu mới cưới vợ cho thằng Út – nghe vui như Tết.
“Mắm này ai ăn quen rồi là nhớ cả đời.”
Mắm quê nó ngộ vậy. Ăn lần đầu có người còn thấy sợ. Nhưng ai ăn quen rồi thì dính chặt, đi xa là nhớ.
Có cô bạn làm ở Sài Gòn, lần nào về cũng dặn tui: “Cho tao một hủ mắm nêm, một hủ mắm ruốc xào, mắm kho nữa, có gì gói thêm chai nước mắm ngon.”
Bả nói: “Ở trển ăn gì cũng thấy thiếu thiếu. Ăn tô cơm chan nước tương, nước mắm công nghiệp... giống như nhớ quê mà không biết quê nằm ở đâu.”
Tui nghe mà cười – quê nằm trong chén mắm đó bồ! Mỗi muỗng mắm là một chỗ chôn nhau cắt rún, là bóng dáng má đứng bên bếp than đỏ lửa, là tiếng muỗng chạm chén trong căn nhà lá năm xưa.
“Không có mắm là thấy bữa ăn như thiếu tình.”
Tui từng đi qua mấy quốc gia, ăn đủ loại sốt chua cay béo mặn. Nhưng hễ nhớ cơm nhà là nhớ... mắm.
Mắm không phải để so sánh, mắm là để thương. Nó bình dị, dân dã, không cầu kỳ mà sâu sắc. Nó như má, như ngoại, như cánh đồng mùa gặt, như ngọn gió đầu đông se lạnh – thứ tình cảm ăn vào là nhớ, là thấm vô máu.
Lời kết – một nỗi nhớ quê trong chén mắm
Tui giờ cũng làm má. Mỗi khi nấu ăn cho con, tui hay lấy hũ mắm ra, không phải chỉ vì cần nêm, mà vì muốn truyền một phần ký ức quê hương vào bữa cơm.
Tui không mong tụi nhỏ nhớ hết công thức, chỉ mong tụi nó nhớ mùi. Mùi mắm ruốc xào gừng cay nồng, mùi nước mắm rim thịt sánh sệt, mùi mắm nêm trộn mít non thơm rần rật. Mùi quê.
Vì đôi khi, một chén mắm ngon có thể níu giữ cả một quê hương.
Ai thèm mắm, nhớ ghé Shopee: shopee.vn/huongtrungfood
Hay vô coi ở huongtrung.vn nghen.
Má tui cũng hay coi Facebook facebook.com/nuocmamhuongtrung để xem tụi nhỏ nấu món gì lạ lạ với mắm.
Còn hết mắm đột xuất thì cứ gọi liền: ☎ 0853721033 – nghe giọng thân quen mà ấm lòng liền.
.png)
Nhận xét
Đăng nhận xét